Механик донатмаларда эсас компонент оларакъ, карбон челиктен япылгъан эль копчеклери клапанларны идаре этмек, тиббий донатма, накълие донатмаларында ве дигер сааларда кенъ къулланыла. Лякин узун-муддетли къулланув вакътында эль копчеги сыкъ ишлетильгени, этраф муитнинъ факторлары ве башкъа себеплерден эскирмек я да зарарланмакъ мумкюн. Вакътында ве семерели тамир тек эль копчегининъ хызмет муддетини узатмакънен къалмай, донатманынъ нормаль чалышувыны да темин эте биле.
Мундеридже
1. Углеродлы челиктен япылгъан эль копчегининъ вазифеси ве эмиети .
2. Углеродлы челиктен япылгъан эль копчегининъ агъырувы ве зарарланувынынъ умумий чешитлери .
3. Углеродлы челиктен япылгъан эль копчегини тамир этмеге азырлыкъ .
4. Углеродлы челиктен япылгъан эль копчегини тамир этмек усулы .
4.1. Къайнамакъны тамир этмек .
4.2. Ишлемекнен тамир этмек .
4.3. Юзьни ишлемек ичюн тамир этмек .
5. Тамирден сонъ тешкерюв ве ерлештирюв .
6. Углеродлы челиктен япылгъан эль копчегининъ эскирмесининъ огюне кечмек ичюн тедбирлер .
1. Углеродлы челиктен япылгъан эль копчегининъ вазифеси ве эмиети .
Углеродлы челиктен япылгъан эль копчеги эсасен механик донатмалар ве санайы алетлерини идаре этмек ве ерлештирмек ичюн къулланыла. Оператор эль копчегини эльнен айландырып, донатманынъ чалышув вазиетини догъру ерлештире биле. Юксек-кейфиетли карбон челиктен япылгъан эль копчеклери юксек къаттылыкъ ве къаттылыкънен характерлене, олар юксек юк ве юксек-интенсивликтеки иш шараитлеринде тургъун чалышувны сакълап ола. Бундан да гъайры, карбон челиктен япылгъан эль копчеклерининъ икътисады оны бир чокъ санайы къулланмаларында биринджи сечим япмакъта.
2. Углеродлы челиктен япылгъан эль копчеклерининъ агъырувы ве зарарланувынынъ умумий чешитлери .
Къулланув вакътында карбон челиктен япылгъан эль копчеклеринде бойле тюрлю агъырувы я да зарарланувы пейда ола биле:
Юзь агъырувы .: Узюн-муддетли айланув чалышмасы себебинден эль копчегининъ юзю эскирген ола биле, бу исе зайыф корюнишке кетире ве атта чалышув дуйгъусына тесир эте.
Ярыкълар я да сынувлар .: Юксек юк я да тесадюфий урулгъанда эль копчеги чатлакълана биле, агъыр алларда исе сынувгъа кетире биле.
Коррозиядан зарар кетирюв .: Дымлы я да коррозиялы муитте эль копчеги коррозиягъа огърай биле, бу исе онынъ къурулыш къавийлигине ве хызмет муддетине тесир эте.
Орта тешик я да анахтар ёлунынъ эскирмеси: вал я да анахтарнен къошулгъан къысымлар сюртюнме себебинден эскирмеге мумкюн, бу исе тургъун олмагъан монтажгъа я да зайыф узатмагъа кетире.
3. Углеродлы челиктен япылгъан эль копчеклерини тамир этмеге азырлыкъ .
Къол копчегини тюзетмезден эвель, бойле азырлыкълар япмакъ керек:
Хавфсызлыкъ тедбирлери .: Хавфсыз иш муитини темин этинъиз ве керекли къорчалав алетлерини, меселя, эльван, козьлюк ве иляхре кийинъиз.
Алет азырлав .: Тамир усулына коре керекли алетлерни азырламакъ, меселя, кьайнакь алетлери, ишлев алетлери, темизлев алетлери ве иляхре.
Къол копчегини темизленъиз .: Къол копчегининъ юзюни темизленъиз ве сонъра ишлемек ичюн ягъ ве пас киби кирлерни чыкъарынъыз.
Зарарнынъ дереджесини тешкеринъиз: эль копчегининъ зарарлангъан ерлерини дикъкъатнен тешкеринъиз, оны тамир этмекнинъ имкянлылыгъыны къыймет кесинъиз ве керек олса, профессионалларнен меслеатлашынъыз.
4. Углеродлы челиктен япылгъан эль копчеклерини тамир этмек усуллары .
Къол копчегининъ зарарланув чешитине ве дереджесине коре уйгъун тамир усулыны сечип алмакъ пек муимдир. Тамирнинъ умумий усуллары:
4.1. Къайнамакъны тамир этмек .
Ярыкъ я да сынгъан эль копчеклери ичюн кьайнакь тамирини къулланмакъ мумкюн. Пайвандлав эль копчегининъ бутюнлигини ве къавийлигини къайтармакъ мумкюн.
Адымлар: 1. .
Азырлыкъ: Ярыкъ ерни темизленъиз ве ягъ ве кирлерни чыкъарынъыз.
Эвельден къыздырув .: Къалын-диварлы эль копчеклери ичюн, кьайнакь вакътында термик чатлакълар олмасын деп, башта эвельден къыздырынъыз.
Къайнамакъ: Ярыкъ ерни кьайнатмакъ ичюн уйгъун кьайнакь джерьянларыны ве материалларны къулланынъыз.
Сувутув ве темизлев .: Къайнамакъ битти деген сонъ, яваш-яваш сувутынъыз, къайнамакъ шлакыны темизленъиз ве къайнамакънынъ кейфиетини тешкеринъиз.
Къайдлар .:
Къайнамакъ вакътында, сыджакъ-тесирленген зонанынъ зияде деформациясы олмасын деп, сыджакъ киришини идаре этмек керек.
Къайнамакътан сонъ ички кергинликни ёкъ этмек ве материалнынъ хусусиетлерини тиклемек ичюн керекли иссилик ишлемеси керек.
4.2. Ишлемекнен тамир этмек .
Орта тешиклери я да анахтар ёллары эскирген эль копчеклери ичюн оларнынъ ильки колемини ве догърулыгъыны ишлев ярдымынен къайтармакъ мумкюн.
Адымлар: 1. .
Ольчю ве бельгилев .: Агъырлыкъ дереджесини ольчемек ве ишленеджек ерни бельгилемек ичюн ольчю алетлерини къулланынъыз.
Арматураны беклемек .: Ишлевнинъ догърулыгъыны темин этмек ичюн, эль копчегини ишлев донатмасына пекитинъиз.
Ишлев .: Агъырлыкъ къатламыны чыкъармакъ ве эвельки колемини къайтармакъ ичюн токарь, фрезерлев ве дигер усулларны къулланынъыз.
Текширюв ве темизлев .: Ишленген сонъ, ольчюсини ве уйгъунлыгъыны тешкеринъиз, ишленген излерини темизленъиз.
Ихтият чарелери .:
Ишлев вакътында кесюв параметрлерини идаре этмек керек, олар зияде къызув я да зияде-ишлевнинъ огюне кечмек кереклер.
Ишленген эль копчегининъ чыкъыш къысымларынен келишкенини темин этинъиз, бу исе нормаль къулланувны темин этинъиз.
4.3 Юзьни ишлемекнен тюзетмек .
Сыджакъ ишлев .
Къыздырув ве сувутув джерьянлары вастасынен углеродлы челиктен япылгъан эль копчегининъ ички къурулышы денъиштириле, онынъ къаттылыгъы ве агъырувы юксельтиле. Сыджакъ ишлевнинъ умумий усулларына нормаллештирюв, сёндюрюв ве температураны чыкъарув кире.
Юзьни къаттылаштырув .
Эл копчегининъ агъырувы ве ёргъунлыкъкъа къаршы турувыны арттырмакъ ичюн онынъ устюнде къаттылашкъан къатлам мейдангъа кетирмек ичюн карбуризация, азотлав ве дигер усуллар къулланыла.
Къайнамакъны тамир этмек .
Ярыкълар олгъан я да пек агъырувы олгъан ерлер ичюн кьайнакь тамирини къулланмакъ мумкюн.
5. Углеродлы челиктен япылгъан эль копчегини тамирден сонъ тешкерюв ве ерлештирюв .
Углеродлы челиктен япылгъан эль копчеги тюзетильген сонъ, оны нормаль къулланувгъа къайтармакъ ичюн бир сыра сынавлар кечирмек керек, оларнынъ арасында эсасен:
Кёрюнишни тешкерюв .: Тамир этильген ер ве ильк къысым арасында ачыкъ-айдын фаркъ олмагъаныны тешкермек ичюн, эль копчегининъ юзюнде чатлакълар, къусурлар я да башкъа зарарлар олгъаныны тешкеринъиз.
Ольчюлерни тешкерюв .: Къол копчегининъ тышкъы диаметри, тешик диаметри, къалынлыгъы киби эсас ольчюлерини ольчемек ичюн догърулыкъ алетлерини къулланынъыз, олар лейха талапларына джевап берсинлер.
Геометрияны тешкерюв .: Къол копчегининъ геометриясы, меселя, копчеклернинъ сайысы ве ерлешкен ери догъру олгъаныны тешкеринъиз, о, конструкторлыкъ стандартларына уйгъун олгъаныны тешкеринъиз.
Къаттылыкъ сынавы .: Къол копчегининъ эсас къысымларында къаттылыкъ сынавларыны япмакъ ичюн къаттылыкъ сынавыны къулланынъыз, онынъ къаттылыгъы къулланув талапларына джевап бере.
Мувазене тести .: Юксек сурьатнен чалышкъан я да мувазене талаплары юксек олгъан эль копчеклери ичюн, оларнынъ раатлыкъта чалышмасы ичюн динамик мувазене сынавлары керек.
Орнатувда мукъайтлыкъ .
Эл копчегининъ тюзетильгенини ве кейфиетли олгъаныны теминлеген сонъ, оны догъру ерлештирмек пек муимдир. Эсас адымларгъа бойлелери кире:
Орнатув ерини темизлев .: Орнатувдан эвель эль копчегининъ монтаж ерини яхшы этип темизленъиз, ягъны, къалдыкъларны ве иляхре чыкъарынъыз ве монтаж юзюнинъ темиз олгъанына эмин олунъ.
Келишкен колемни тешкеринъиз .: Къол копчегининъ орта тешиги я да вал тешигининъ колеми монтаж вал я да подшипникнинъ колемине келишкенине эмин олунъ, бойледже, монтаж къыйынлыкъларындан я да уйгъунлаштырылмагъанындан аномаль ишлевден къачынынъыз.
Къол копчегини тюзетинъиз .: Эл копчегининъ конструкциясына коре, эль копчеги къатты ве ишанчлы олсун деп, оны валнынъ уджуна я да иш рычагына пекитмек ичюн уйгъун беклетиджилерни (гайка ве болт киби) къулланынъыз.
Иш кошесини ерлештиринъиз .: Орнатув вакътында эль копчегининъ чалышув кошесини бойле ерлештиринъиз ки, о эргономикагъа коре япылсын ве онъайтлы чалышувны темин этинъиз.
Ягълав ишлемеси .: Сюртюнювни эксильтмек ве хызмет муддетини узатмакъ ичюн керекли ерлерге уйгъун ягъ я да ягълав ягъыны сюртмек керек.
Иш лемек къабилиетини тешкеринъиз .: Орнатылгъан сонъ, эль копчегини эльнен айландырып, онынъ тегиз айлангъаныны ве онынъ нормаль чалышувыны темин этмек ичюн, тыкъынтылар олгъаныны тешкеринъиз.
6. Углеродлы челиктен япылгъан эль копчегининъ эскирмесининъ огюне кечмек ичюн тедбирлер .
Углеродлы челиктен япылгъан эль копчеклерининъ хызмет муддетини узатмакъ ве эскирювни эксильтмек ичюн ашагъыдаки профилактик тедбирлер тевсие этиле:
Уйгъун материалларны сечип алынъыз ве иссиликнен ишленъиз .
Эл копчеклерини япув джерьянында яхшы агъырувы къаршылыгъына малик олгъан карбон челик материаллары сечиле ве оларнынъ юзюнинъ къаттылыгъыны ве агъырувы къаршылыгъыны юксельтмек ичюн сёндюрюв ве температура киби уйгъун иссилик ишлемелери япыла.
Дизайн къурулышыны оптималлаштырынъыз .
Кучьни тенъ пайлаштырмакъ ве ерли агъырувы эксильтмек ичюн, эль копчегининъ къурулышыны акъыллы шекильде уйдурынъыз, меселя, копчеклернинъ сайысыны арттырынъыз, дискнинъ шекилини оптималлаштырынъыз ве иляхре.
Даима темизлев ве бакъув .
Къол копчеги ве ишлетильген къысымлар арасында тоз ве къум киби ябанджы мадделер кирмесин, ябанджы мадделернинъ эскирювини эксильтмек ичюн, эль копчеги ве онынъ этрафындаки муитни даима темизленъиз.
Ягълангъан алда тутынъыз .
Иш вакътында етерли ягъланув олсун, сюртюнме эксильсин ве зияде эскирмесин деп, эль копчегининъ айлангъан къысмына даима ягълав ягъыны къошынъыз.
Ашыры юкленювден къачынынъыз .
Донатманы ишлетмек ичюн эль копчегини къуллангъанда, онынъ конструктор юкюнден зияде агъырувы я да зияде юкленювден пейда олгъан зарарланувнынъ огюне кечмек керек.
Этраф муитнинъ факторларыны незарет этмек .
Этраф муитнинъ факторлары себебинден материалнынъ эскирмесини ве эскирмесини эксильтмек ичюн, эль копчеги юксек арарет, юксек дымлыкъ ве коррозиягъа кетирген газлар киби къатты муитлерде узун-муддетли тесир этмемеге тырышынъыз.
Даима тешкерюв ве къыймет кесюв .
Эл копчеклери ичюн ола бильген агъырувы аляметлерини тез вакъытта тапмакъ ве агъыр агъырувы себебинден пейда олгъан бозукълыкъларнынъ огюне кечмек ичюн керекли бакъув я да денъиштирюв тедбирлерини корьмек ичюн, оларны даима тешкерюв системасыны тешкиль этинъиз.
Хуляса
Муим механик ишлев компоненти оларакъ, углеродлы челиктен япылгъан эль копчеклерини тамирден сонъ тешкермек ве догъру ерлештирмек, эм де эр куньки бакъувда профилактик тедбирлер донатманынъ нормаль чалышувыны теминлемек ве эль копчегининъ хызмет муддетини узатмакъ ичюн буюк эмиетке маликтир. Юксек-кейфиетли материалларны сечип алмакъ, конструкцияны оптималлаштырмакъ, яхшы ягълавны сакъламакъ, зияде юкленювден къачынмакъ ве даима бакъмакъ ёлунен, эль копчегининъ агъырувы семерели шекильде эксильтиле биле, бу исе онынъ чешит тюрлю механик донатмалар ичюн узун-муддетли ве тургъун хызметини темин эте.
