нинъ догъру колемини сечип алмакъ.штамплав эль копчеги - догъру ерлештирюв, къолайлы ишлев ве хавфсыз ве ишанчлы штамплав донатмасыны темин этмек ичюн анахтардыр. Бу макъале донатмада штамплав эль копчегининъ функциональ ерлештирильмесинден башлана ве бурюшюв моментини эсаплав ве эргономиканы, монтаж ерининъ сынъырларыны, материалларны ве экологик уйгъунлашувны, ерлештирювнинъ догърулыгъы талапларыны, эль копчегининъ къурулышыны, стандартларны ве хавфсызлыкъ характеристикаларыны ве дигер чокъ{s{sch tocicians engineers and te dimensional engineers and factor with амелий теклифлер бермек мумкюн. Момент талапларыны айдынлатмакъ, эль копчегининъ диаметрини ве диафрагмасыны акъыллы шекильде бельгилемек, эль копчегининъ шекилини ве материалыны оптималлаштырмакъ ёлунен, къулланыджылар низамлавнынъ эффективлигини ве хызмет муддетини темин этмек умумлесинде энъ яхшы инсан-машина тесирлешюв теджрибесине ве истисал эффективлигини юксельтювге ирише билелер.
Мундеридже менюси
- Донатмаларда штамплав эль копчеклерининъ ролю ве ерлештирильмеси .
- Къол копчеклерининъ анахтар колем параметрлерининъ талили .
- Моментнинъ талаплары ве эль копчегининъ диаметрини эсапламакъ .
- Эргономика ве айланув моментининъ сынъыры .
- Орнатув ери ве диафрагманынъ келишмеси .
- Маддий ве экологик уйгъунлашув .
- Мевкъийлештирювнинъ догърулыгъы ве чешитлиги .
- Къол копчеги къурулышынынъ сечимге тесири .
- Стандартларгъа риает этмек ве хавфсызлыкъны къорчаламакъ .
- Амелий сечим теклифлери ве кейслернен пайлашув .
- Къыскъа мундеридже
Донатмаларда штамплав эль копчеклерининъ ролю ве ерлештирильмеси .
Штамплав эль копчеклери эсасен штамплав машиналары, тюзетюв машиналары ве беслейиджилер киби донатмаларны индже-тюрмек ве ерлештирмек ичюн къулланыла. Оларнынъ вазифелери арасында:
Кочер/радиаль ерлештирюв: къалып я да ёлбашчы колоннанынъ индже котерильмеси ве тюшюрильмеси перфорация ве букюв ольчюлерининъ догърулыгъыны темин этмек ичюн эль копчегини айландырув ярдымынен эльде этиле [1].
Килитлев ве йиберюв: ерине къоюлгъан сонъ, штамплав джерьянында ерлештирюв дрейфининъ огюне кечмек ичюн, ерлештирюв механизми килитлене .
Хавфсызлыкъ къорчалавы: Базы эль копчеклери муфта я да озь-озюни-къитлев механизмлеринен интеграциялангъан, бу исе донатманынъ янълыш ишлетильмеси себебинден шахсий зарарланув я да къалып чарпышмасынынъ огюне кечмек ичюндир .
Юксек-сурьатлы я да буюк-тоннажлы штамплав донатмаларында, эль копчеги кучь ёллавнынъ эсас компоненти олмаса да, онынъ ерлештирюв догърулыгъы махсулатнынъ уйгъунлыгъына ве донатманынъ хаталар тапув семерелилигине догърудан-догъру тесир эте; эль я да хаталар чыкъарув басамакъта эль копчеги зарур иш интерфейсидир.
Къол копчегининъ эсас ольчю параметрлерининъ талили .
Сайлап алгъанда, ашагъыдаки ольчюлерге дикъкъат этмек керек:
Тышкъы диаметр (D): къулланыджы тарафындан къулланылгъан чекюв кучюнен догърудан-догъру багълы олгъан эль копчегининъ айланув моментининъ буюклештирильмесини бельгилей [1].
Кенълик (В): эль копчегининъ къаттылыгъына ве тутув къолайлыгъына тесир эте. Пек тар деформациягъа кетире биле, пек кенъ исе ерни теджрибе этмеге тесир этеджек
Диафрагма/клавиша ёлу (d × Клавиша): низамлав валынен ишбирлик эте, адет узьре φ10–φ50 мм я да DIN 950 стандартына коре япыла, ве келишкен толерантлыкъ ве монтаж ерлештирильмеси кефалетленмек керек
Фланец/фланец (F): сынъырлав я да тирев ичюн къулланыла, керек олгъанда, кочер юклев кучюни арттырмакъ мумкюн
Спиклернинъ сайысы ве шекили: Спикли эль копчеклери енгиль ве темизлемеге къолай, къатты эль копчеклери исе юк ташымакъ къабилиети зияде, амма айны вакъытта агъырджадыр [1].
Момент талабыны ве эль копчегининъ диаметрини эсаплав .
Штамплав эль копчегининъ енъмек керек олгъан айланув моменти эсасен къуршун винтининъ сюртюнмесинден ве ерлештирильген компонентнинъ эвельден юкленюв кучюнден келе:
Умумий айланув моментини эсапла .
Кочерли чекишни F (N) станокларнынъ конструкция параметрлери я да ольчюлери ярдымынен эльде этмек мумкюн [1].
Къуршунлы винтнинъ сюртюв коэффициенти μ, йипнинъ чешитине коре (трапеция я да топ шекилинде) .
Момент Т=F × (къуршун/(2π) + мк× дм/2) (Н·м), мында дм — йипнинъ орта диаметри
Къол копчегининъ диаметрини бельгиленъиз .
Къулланыджы тарафындан къулланыла бильген энъ буюк чекюв кучюне Р (N) эсасланып, инсан беденининъ хавфсызлыкъ чекюв къувети, адет узьре, консерватив къыймет оларакъ 356 Н якъындыр [1].
Къол копчегининъ айланув моменти ве диаметр арасындаки багъ Т=Р × Д/2 (Н·м), яни Д=2Т/Р .
Эгер донатманы бир къач кере тез ерлештирмек керек олса, диаметрни уйгъун шекильде буюклештирмек мумкюн; эгер ер сынъырлы олса, ер ве махсулдарлыкъны козь огюне алмакъ керек
Юкъарыдаки формула ярдымынен эль копчегининъ айланув моменти талапларына джевап берген тышкъы диаметрини тез къыймет кесмек ве оны стандарт характеристикаларнен тенъештирмек мумкюн, бойлеликнен къаба сечимни битире билемиз.
Эргономика ве айланув моментининъ сынъыры .
Штамповка заводларында операторлар узун вакъыт девамында эльнен ерлештирювлер япып олурлар, шунынъ ичюн эль копчегининъ колеми ве дуйгъусы эргономикагъа догърудан-догъру тесир эте:
Ёргъунлыкътан къачынмакъ ичюн тевсие этильген энъ буюк саргъы моменти 40 Н·м-ден зияде олмамакъ керек .
Буюк айланув моменти талаплары ичюн муфта-типли я да механик кучь къуветлештирджиси олгъан эль копчеги механизми къулланыла биле, меселя, VTH сериялы муфта эль копчеги, бу исе юксек эль хавфсызлыгъы узатмасына ирише биле [1].
Къол копчегининъ четинде тутмакъ ичюн етерли ер къалдырмакъ керек (кенарлыгъы 30 мм-ден буюк я да мусавий), ве текрарлангъан арекетлер вакътында тургъунлыкъны темин этмек ичюн анти-тайма докъума дизайныны къабул этмек керек [1].
Орнатув ерини ве диафрагманы келиштирмек .
Штамповка донатмаларынынъ компакт планлаштырылмасы себебинден эль копчеклерини сечип алгъанда, монтаж ерини де козь огюне алмакъ керек:
Радиаль бошлукъ: айлангъанда эль копчеги ян тирсекке я да хавфсызлыкъ къалкъанына къарышмагъаныны тасдыкъламакъ керек .
Кочерли бошлукъ: Фланец-типли эль копчеклеринде фланецнинъ къалынлыгъыны ве гайка бошлугъыны сакълап къалмакъ керек
Диафрагма ве анахтар ёлу: низамлайыджы валнынъ йип диаметри, допуск лентасы ве анахтар ёлунынъ характеристикаларына мытлакъ келишкенини тешкеринъиз. Умумий уйгъунлыкълар Н7/х6 ве N6 Ключ ёлу .
Мевкъийлештирюв усулы: базы эль копчеклеринде ерлештирюв ичюн токътатувы штифтлер къулланыла, ве ерлештирюв оюкъларыны къабукъ устюнде ачмакъ керек [1].
Акъикъатен сечип алгъанда, башта монтаж тешигини ве этрафтаки ольчюлерни ольчемек мумкюн, сонъра исе -еринде янъыдан ишлевден къачынмакъ ичюн, оларны эль копчеги нумюне джедвелинен тенъештирмек мумкюн.
Маддий ве экологик уйгъунлашув .
Штамплав шараитлери ягъ, сувутув сувунынъ чапаланмасы, маден сыныкъларынынъ чапаланмасы ве иляхре ола.Эль копчеги материалы бойле хусусиетлерге малик олмакъ керек:
Коррозиягъа къаршы турмакъ: тот басмагъан челик я да анодлангъан алюминий иритильген эль копчеклери тевсие этиле
Абразиягъа къаршы турув: пластик эль копчеклери (ПА, ПОМ киби) орта ве алчакъ айланув моментли ве темиз устаханелер ичюн келише, амма юксек арарет я да учкъун муитинде олардан къачынмакъ керек [1].
Урулмагъа къаршылыкъ: маден эль копчеклери юксек урулма шараитлеринде даа ишанчлыдыр
Антистатик: Эгер донатманы ерлештирмек я да антистатик япмакъ керек олса, кечириджи толдурыджылар олгъан муэндислик пластмассаларыны сечип алмакъ мумкюн .
Мевкъийлештирювнинъ догърулыгъы ве чешитлиги .
Штамплав штампларынынъ индже-тюнинг догърулыгъы, адет узьре, 0,01–0,05 мм севиесинде олмакъ керек, буны эль копчегининъ айланув адымы ве винтнинъ ёлбашчысы бельгилей:
Эгер ёл 2 мм/айланув олса, бир толу айланув (360 градус ) 2 мм урувгъа тенъ келе; чешитлиги ≈0,0056 мм/ градус
Эгер эль копчеги циферблатнен бельгиленсе, оны ерлештирюв шкаласынен уйдурмакъ мумкюн, бойлеликнен текрарлангъан ерлештирюв ерлештирювини темин этмек мумкюн [1].
Догърулыкълы иш шараитлеринде ракъамлы окъувгъа ве къапалы-циклли идареге иришмек ичюн кодировщик я да индикаторлы эль копчеги джыйынтыгъыны сечип алмакъ мумкюн .
Къол копчеги къурулышынынъ сечимге тесири .
Къол копчегининъ умумий къурулышлары:
Спица: енгиль, чиплерни даркъатмакъ къолай, амма айланув моментининъ подшипниги бираз эксик; кичик ве орта-ольчюли штамплав донатмалары ичюн келише
Къатты диск: юксек юк ташымакъ къабилиети, къатты токъунув, амма агъырлыкъ ве фияты; юксек айланув моменти я да агъыр юк вакъиалары ичюн келише
Саплы: тез ерлештирювнинъ семерелилигини юксельтмек ичюн радиаль тышкъы тарафкъа сап къошмакъ мумкюн
Больмек/ачмакъ: -монтаждан сонъ ве хызмет этмек ичюн къолайлы, сынъырлы джыйма ери олгъан муитлер ичюн келише
Штамплав заводынынъ керчек бакъув шараитлери ве темизлев талапларынен бирлештирильгенде, конструкцияны эгильмели шекильде сечип алмакъ мумкюн.
Стандартларгъа риает этмек ве хавфсызлыкъны къорчаламакъ .
Штамплав донатмаларында къулланылгъан эль копчеклери ашагъыдаки санайы я да халкъара стандартларгъа уйгъун олмакъ керек:
DIN 950/ISO 6411: эль копчеклерининъ эсас ольчюлери ве допусклары
ASME B18.3: Къол копчегининъ йиплери ве оларгъа келишкен элементлер
CE/EMC: Эгер эль копчеги электрон окъув алетине интеграциялангъан олса, электромагнит уйгъунлыгъы сертификаты керек
АТЕКС: Янгъын ве патлав муитлеринде эль копчегининъ материалы анти-статик я да-патлавгъа къаршы олмакъ керек
Бундан да гъайры, эль копчегининъ этрафында къорчалайыджы къапакъ я да сынъыр юзюги къоймакъ керек, бойледже, тесадюфен токъунгъан я да чапалангъан шейлер операторгъа зарар кетирмесин.
Амелий сечим теклифлери ве кейслернен пайлашув .
1-нджи вакъиа: индже плёнкалы штамплав машинасынынъ штамп юксеклигини инджеден ерлештирюв
Моментнинъ талабы: 8 Н·м якъын; инсаннынъ энъ буюк чекюв къувети 250 Н .
Сайлав: къатты дискли эль копчеги, диаметри 80 мм, винт ёлунен 1,5 мм уйдурылгъан, 0,004 мм/ дередже чешитлигине иришмек ичюн
Материал: анодлангъан алюминий, яхшы коррозиягъа къаршы турмакъта
2-нджи вакъиа: буюк-тоннажлы терен перфоратор прессининъ сынав штампы
Моментнинъ талабы: 25 Н·м; сынъырлы ер
Сайлав: копчек-типли саплы эль копчеги, диаметри 150 мм, тез коммутация саплы, тез индже низамлавгъа джевап бермек ичюн
Текрарлангъан ерлештирюв ичюн циферблат къош .
Сайлав джерьянынынъ эсас нокъталары .
Башта айланув моментини эсапла ве 20% хавфсызлыкъ сынъырыны запаскъа къой .
Сонъ монтаж ерининъ ве диафрагманынъ келишкенини тасдыкъла .
Ниает, экологик ве догърулыкъ талапларына джевап бермек презумпциясында уйгъун къурулыш ве материалны сечип алынъыз [1].
Къыскъа мундеридже
Штамплав къулланмаларынынъ чешит иш шараитлерине ве талапларына коре, эль копчегининъ колемини ве чешитини сечип алмакъ ичюн, айланув моментининъ талапларыны, эргономиканы, монтаж ерини, материалнынъ хусусиетлерини, ерлештирювнинъ догърулыгъыны ве къурулыш шекилини эр тарафлама козь огюне алмакъ керек. Систематик айланув моментини эсаплав ве тышкъы диаметрнинъ арт эсаплавы, диафрагма ве анахтар ёлакъларынынъ акъылгъа сыгъгъан уйгъунлаштырылмасы, чешитликнинъ догъру дизайны ве -ериндеки корпусларнынъ теджрибесинен бирлештирильгенде, эль копчеклерини догъру сечип алмакъны тез битире билемиз. Акъыллы эль копчеклери тек низамлавнынъ семерелилигини ве ишлев къолайлыгъыны юксельтмей, амма штамплав истисалында тургъунлыкъ ве хавфсызлыкъны теминлемек ичюн эсастыр. Къулланыджыларгъа эль копчеги еткизиджисинен толусынен багъланмакъ я да сечильген эль копчегининъ керчек иш шараитлеринде энъ яхшы чалышкъаныны темин этмек ичюн нумюне тешкерювини кечирмек тевсие этиле.
