Санаий саада клапанлар сув еткизюв системаларында эсас идаре компонентлеридир, оларнынъ чалышув ишанчлылыгъы исе пек муимдир. Клапанлы эль копчеклери клапанларны ишлетмек ичюн муим алетлердир, оларнынъ материалларынынъ коррозиягъа къаршы турмасы клапаннынъ хызмет муддетине, ишлев тургъунлыгъына ве бутюн системанынъ хавфсызлыгъына догърудан-догъру тесир эте.
Мундеридже .
1. Клапанлы эль копчеклери ичюн умумий материалларнынъ таснифи .
3. Материалнынъ коррозиягъа къаршы турувыны сынав усуллары ве малюматларнынъ тенъештирюви .
4. Клапанлы эль копчеклери материалларынынъ коррозиягъа къаршы турувыны юксельтмек ичюн тедбирлер
1. Клапанлы эль копчеклери ичюн умумий материалларнынъ таснифи .
●Металл материалы .
Карбонлы челик: Карбонлы челик нисбетен кенъ даркъалгъан ве нисбетен-фиятлы материалдыр. Умумий къуру муитлерде ве-коррозиягъа огърамагъан муитлерде углеродлы челик .клапанлы эль копчеклерияхшы механик хусусиетлерини ве тышкъы корюнишини сакълап ола. Лякин дымлы ава, сув ве коррозиягъа къаршы химиявий муитке огърагъан сонъ, углеродлы челик пек къолай оксидлене ве пас чыкъара, бу исе эль копчегининъ корюнишине тесир эте. Агъыр алларда о, атта механик къавийлигини эксильте ве эксплуатацияда бозукълыкъкъа кетире биле. Меселя, юксек дымлылыкъ олгъан базы анбар муитлеринде махсус анти-коррозия ишлевинден кечмеген карбон челиктен япылгъан эль копчеклеринде тек бир къач айдан сонъ ачыкъ-айдын пас лекелери пейда ола биле.
Тот басмагъан челик: Тот басмагъан челик коррозиягъа яхшы къаршы тургъаны ичюн клапанлы эль копчеклери истисалында кенъ къулланыла. Умумий олгъанлары 304 тот басмагъан челик ве 316 тот басмагъан челик. 304 тот басмагъан челик белли бир дереджеде коррозиягъа къаршы турмакъта ве атмосфера ве сув киби зайыф коррозия муитлерине къаршы турмакъ мумкюн. Адий ички муитлерде ве коррозиягъа къаршы турув талаплары алчакъ олгъан базы санайы сценарийлеринде 304 тот басмагъан челиктен япылгъан эль копчеклери тургъун чалышалар. Лякин хлорид ионлары киби коррозиягъа къаршы ионлар олгъан муитлерде онынъ коррозиягъа къаршы турувына къаршы чыкъаджакъ. Аксине, 316 тот басмагъан челик молибден къошулгъаны себебинден хлоридлер киби коррозиягъа къаршы муитке къаршы турувыны сезилерли дереджеде юксельтти ве денъиз муитлеринде, химия санайында ве дигер сааларда даа кениш къулланыла. Ялы бою ерлериндеки химия заводларында 316 тот басмагъан челиктен япылгъан клапанлы эль копчеклери денъиз суву думаны ве химиявий хаммалнен узун-муддетли алякъада олгъанда яхшы чалышувны сакълап ола, хызмет муддети исе бир къач йылгъадже ве атта даа узун ола биле. .
Бакъыр иритиджиси: Бакъыр иритиджиси яхшы иссилик кечирюв къабилиетине, электрик кечирюв къабилиетине ве белли бир коррозиягъа къаршы турувгъа маликтир. Умумийлери — джез ве тунч. Джейран атмосфера муитинде коррозиягъа яхшы къаршы турмакъта, онынъ устюнде исе, илериде коррозия олмасын деп, оксид пленка пейда оладжакъ. Лякин базы экши муитлерде джезнинъ коррозиягъа къаршы турмасы эксиледжек. Тунчнынъ денъиз сувунынъ коррозиясына даа яхшы къаршы турмасы бар. Геми къуруджылыгъы саасында тунч .Клапан ичинде эль копчегиденъиз сувунынъ эрозиясына семерели къаршы турып, геми клапан системасынынъ узун-муддетли тургъун чалышувыны темин эте бильген денъиз суву клапанларыны идаре этмек ичюн кенъ къулланыла.
● -маден олмагъан материаллар .
Пластик: Клапанлы Пластиктен япылгъан эль копчеклери енгильлик, эксик фият, яхшы изоляция ве иляхре имтиязларгъа маликтир, эм де базы специфик химиявий муитлерде коррозиягъа яхшы къаршылыкъ косьтере. Меселя, полипропиленден (ПП) япылгъан эль копчеклери экшилик, сирке ве туз иляджларынынъ чокъусына яхшы даяналар. Базы химия, ашайт ве ичимлик санайыларында олар юксек коррозиягъа къаршы олмагъан базы сувлу я да газлы муитнинъ клапанларыны идаре этмек ичюн къулланыла. Лякин пластик материалларнынъ механик къаттылыгъы нисбетен алчакъ, олар юксек араретли муитте къолай деформациягъа огърайлар. Олар кунеш нурларында чокъ вакъыт къалсалар, къартаймакъ мумкюн, бу исе оларнынъ хызмет муддетине ве коррозиягъа къаршы турувына тесир эте. .
Резин: Резин материаллары, адет узьре, базы клапанлы эль копчеклеринде къулланыла, олар даа яхшы тыкъынты ве буферлештирюв перформансыны талап этелер. Вулканизациядан сонъ табиий каучук -оксидленмеген экшиликлерге, сиркелерге ве тузларгъа къаршы белли бир коррозиягъа къаршы турувгъа малик ола. Лякин кучьлю оксидантларда (азот экшилиги, концентрациялангъан кварц экшилиги киби ве иляхре), нефть махсулатларында ве белли бир органик иритиджилерде резина шишип, къартайып ве башкъа адиселерде оладжакъ, бу исе чалышув кейфиетининъ бозулмасына кетире. Лякин базы нормаль араретлерде, -кучьлю коррозиягъа огърамагъан сув системаларында я да алчакъ-басымлы газ системаларында резина эль копчеклери эффектив роль ойнай билелер ве белли бир дереджеде коррозиягъа къаршы турмакъ мумкюнлер.
2. Клапанлы эль копчеклери материалларынынъ чешит санайы муитлеринде коррозиягъа къаршы турувыны сынамакъ
1. Химия санайы .
Химия санайыда чокътан-чокъ юксек коррозиягъа малик химиявий муитлер, меселя, кварц экшилиги, хлорид экшилиги ве азот экшилиги киби кучьлю экшиликлер, натрий гидроксиди киби кучьлю сиркелер ве чешит туз иляджлары иштирак этелер. Бойле муитте клапаннынъ эль копчеги материалынынъ коррозиягъа къаршы турмасы сонъ дередже юксек ола. Меселя, кварц экшилигини чыкъаргъан устаханеде кварц экшилигининъ акъыны идаре этмек ичюн клапанны сыкъ-сыкъ ачмакъ ве къапатмакъ керек. Эгер углеродлы челиктен япылгъан эль копчеги къулланылса, о, тезден кальций экшилиги иле коррозиягъа огърайджакъ, бунынъ нетиджесинде о, нормаль чалышмайджакъ. Бу вакъытта узун-муддетли къулланув ихтияджларыны къаршыламакъ ичюн эль копчеклери япмакъ ичюн юксек легирленген челик (теркибинде юксек хром ве юксек никель олгъан тот басмагъан челик киби) я да махсус анти-коррозиягъа къаршы ишленген материаллар къулланыла. Уйгъун статистикагъа коре, химия санайында материалнынъ коррозиягъа къаршы етерли къаршы турмасы себебинден клапанларны тамир этмек я да денъиштирмек ичюн масрафлар донатмаларны бакъмакъ ичюн умумий масрафларнынъ 30% - 40% тешкиль эте. .
2. Денъиз санайы .
Денъиз муити юксек тузлулыкъ, юксек дымлылыкъ ве денъиз сувунынъ эрозиясынен характерлене. Гемилерде денъиз сувунынъ киришини ве чыкъышыны, балласт сувунынъ низамланувыны ве иляхре идаре этмек ичюн клапан системасыны сыкъ-сыкъ ишлетмек керек.Денъиз сувунынъ эсас компоненти — маден материалларына пек коррозиягъа малик олгъан хлорид натрийдир. Меселя, коррозиягъа къаршы уйгъун тедбирлерни къабул этмеген кичик гемиде карбон челиктен япылгъан «Клапанлы эль копчеклери»нинъ ярым йыл къулланылгъан сонъ юзюнде джиддий коррозия чукъурлары бар эди, шунынъ ичюн оларны ишлетмек пек къыйын эди. Лякин тунч я да 316 тот басмагъан челиктен япылгъан эль копчеклери денъиз муитинде бир къач йыл девамында тургъун къулланыла биле, бу исе гемининъ клапан системасынынъ ишанчлылыгъыны ве хызмет муддетини чокъ юксельте. Денъиз платформалары киби буюк объектлерде клапанлы эль копчеклери материалларына коррозиягъа къаршы турув талаплары даа къаттыдыр. Юксек-кейфиетли коррозиягъа къаршы-даянгъан маден материалларыны къулланмакътан гъайры, къатты денъиз муитлеринде узун-муддетли тургъун чалышувны темин этмек ичюн къошма анти-коррозия къаплама ишлемелери де япыла. .
3. Азыкъ ве ичимликлер санайысы .
Азыкъ ве ичимликлер санайында гигиенагъа сонъ дередже юксек талаплар бар, базы истисал джерьянлары да базы коррозиялы муитлернен, меселя, экши ичимликлер, ювгъан мадделер ве иляхре иле алякъада оладжакълар.Къапу клапаны эль копчеги .тек яхшы коррозиягъа къаршы турмакъ дегиль де, ашайт гигиена ве хавфсызлыкъ стандартларына да джевап бермек керек. Бу саада пластик материаллар (ашайт махсулатлары стандартларына джевап берген ПП, ПЭ киби ве иляхре) ве тот басмагъан челик материаллар кенъ къулланыла. Пластик материаллар экши ичимликлерден коррозиягъа тесирли къаршы тура билелер ве бактерияларнынъ осьмесине мейиль бермейлер; тот басмагъан челик материаллар коррозиягъа яхшы къаршы туралар ве гигиенагъа маликлер, юзю исе тегиз ве темизленмеге къолай.
3. Материалнынъ коррозиягъа къаршы турувыны сынав усуллары ве малюматларнынъ тенъештирюви .
●Туз ягълав сынавы .
Туз ягълав сынавы — материалларнынъ коррозиягъа къаршы турувыны тешкермек ичюн кенъ къулланылгъан усулдыр. Белли бир араретте (адети узьре 35 градус ), нисбий дымлыкъта (95% якъын) ве туз ягъмурынынъ концентрациясында (эсасен NaCl) сынав материалынынъ туз ягъмурына коррозиягъа къаршы тургъаныны эльде этмек ичюн къыймет кесиле. Ашагъыда бир къач умумий Valve Hand Wheels материалларында туз ягълав сынавларындан базы малюматларнынъ тенъештирюви берильген .
| Мальземе | Ачыкъ коррозиягъа къадар вакъыт (саатлер) | Коррозиянынъ хусусиетлери . |
| Углеродлы челик . | 24 - 48 | Юзьде чокъ сайыда пас лекелери пейда ола, яваш-яваш коррозия чукъурлары пейда ола . |
| 304 тот басмагъан челик . | 168 - 336 | Ерли ерде кичик коррозия лекелери пейда ола . |
| 316 тот басмагъан челик . | 504 - 720 | Коррозия лекелери пек аз пейда ола . |
| Джейран | 96 - 192 | Юзьде енгиль ренк денъишмеси, аз микъдарда коррозия излери бар |
| Полипропилен (ПП) ола. | ＞1000 | Ачыкъ денъишмелер ёкъ . |
Малюматларгъа коре, туз ягълав сынав муитинде чешит материалларнынъ коррозиягъа къаршы турмасы эмиетли дереджеде денъише. Карбон челикнинъ коррозиягъа энъ ярамай къаршылыгъы бар, джиддий коррозия исе къыскъа вакъыт ичинде пейда ола; 304 тот басмагъан челик ве джезнинъ коррозиягъа къаршы белли бир къаршылыгъы бар, лякин 316 тот басмагъан челик ве полипропилен (ПП) иле тенъештирильгенде, оларнынъ коррозиягъа къаршы турувы даа белли бир месафедедир; 316 тот басмагъан челик ве полипропилен (ПП) туз ягълав коррозиясына яхшы къаршылыкъ косьтере, хусусан полипропилен (ПП), онынъ узун-муддетли туз ягълав сынавында деерлик ачыкъ денъишювлери ёкъ. .
● Химик муитке батырув сынавы .
Химик муитни даа керчекчи шекильде импульслендирмек ичюн, 1990 с.Токътатувы клапанында эль копчегичешит санайы муитлеринде расткелелер, химиявий муитке батырув сынавлары да кечириле. Бир къач умумий химиявий муит сечиле, меселя, 5%-ли кальций экшилигининъ иляджы, 10%-ли натрий гидроксидининъ иляджы, 3%-ли натрий хлориднинъ иляджы ве иляхре ве оларнынъ коррозия шараитлерини козетмек ичюн чешит материаллардан япылгъан эль копчеги нумюнелери батырыла. Ашагъыда базы материалларнынъ белли бир вакъыт девамында чешит химиявий муитлерге батырылгъан сонъки чалышувы берильген:
| Мальземе | 5%-ли кварц экшилиги иляджында 30 кунь сувгъа батырылгъан | 10% натрий гидроксидининъ иляджында 30 кунь батырыла . | 3% натрий хлорид иляджында 30 кунь батырыла . |
| Углеродлы челик . | Агъыр коррозия, юзюнде чокъ пас, механик къавийлик эксильди | Бир къач коррозия, къаба юзю . | Ачыкъ коррозия, пас лекелери |
| 304 тот басмагъан челик . | Енъиль коррозия, юзюнде бир къач коррозия лекелери | Эсасен коррозия ёкъ . | Аз сайыда коррозия лекелери . |
| 316 тот басмагъан челик . | Ачыкъ коррозия ёкъ . | Ачыкъ коррозия ёкъ . | Ачыкъ коррозия ёкъ . |
| Джейран | Белли бир дереджеде коррозия, юзюнинъ тюсю денъише | Енъиль коррозия . | Аз сайыда коррозия излери . |
| Полипропилен (ПП) ола. | Ачыкъ денъишмелер ёкъ . | Ачыкъ денъишюв ёкъ . | Ачыкъ денъишмелер ёкъ . |
Малюматларгъа коре, чешит химиявий муитлерде батырув сынавларында 316 тот басмагъан челик ве полипропилен (ПП) даа яхшы коррозиягъа къаршы тургъаныны косьтере, ве чешит химиявий муитлерде ачыкъ-айдын коррозия адисеси ёкъ эди. 304 тот басмагъан челикнинъ карбон экшилиги эритмесинде бир къач коррозиясы бар эди, амма натрий коррозиясы хлордан зияде эди. челик ве джезден япылгъан. Углеродлы челик эр учь химиявий муитте джиддий коррозияны косьтере, бу исе онынъ коррозиялы химиявий муитте клапанлы эль копчеклери ичюн материал оларакъ келишмегенини косьтере.
4. Клапанлы эль копчеклери материалларынынъ коррозиягъа къаршы турувыны юксельтмек ичюн тедбирлер
1. Материалны сечип алувны оптималлаштырув .
Чешит къулланув муитлерине ве муитнинъ хусусиетлерине коре, клапанлы эль копчеклерининъ коррозиягъа къаршы турувыны юксельтмекнинъ анахтарында клапанлы эль копчеклерининъ материалыны акъыллы сечип алмакъ тура. Юксек коррозиялы муитлерде коррозиягъа къаршы кучьлю къаршы тургъан материалларгъа зияде эмиет бериле. Меселя, химия санайынынъ кучьлю экшилик ве сиркели муитинде юксек иритильген челик я да махсус иритильген материаллар сечиле; денъиз муитлеринде денъиз сувунынъ коррозиясына къаршы тургъан 316 тот басмагъан челик, тунч ве дигер материаллар къулланыла; ашайт ве ичимликлер санайы-сында ашайт гигиена стандартларына джевап берген ве белли бир коррозиягъа къаршы тургъан пластик я да тот басмагъан челик материаллар сечиле. .
2. Юзьни ишлемек технологиясыны къулланув .
Къаплама иле ишлев: Клапанлы эль копчеклерининъ юзюни къапламакъ — коррозиягъа къаршы турувны юксельтмек ичюн кенъ даркъалгъан усулдыр. Меселя, сыджакъ-батырылгъан цинклев къапламасы карбон челиктен япылгъан эль копчеклерининъ устюнде цинк къатламы мейдангъа кетире биле, ава ве сувны семерели айыра ве онынъ коррозиягъа къаршы турувыны юксельте. Сыджакъ-батырылгъан цинклев къапламасы базы .Къатты эль копчегитышарыда къулланыла, бу исе эль копчеклерининъ хызмет муддетини 2-3 кере узатмакъ мумкюн. Бундан гъайры, эпоксид къапламалар, полиуретан къапламалар ве иляхре бар.Бу къапламалар яхшы япышувгъа ве химиявий коррозиягъа къаршы турувгъа маликлер, бу исе эль копчеклери ичюн къошма къорчалавны темин эте биле.
Электрогалванизация: Электрогалванизация да юзюни темизлемек ичюн кенъ къулланылгъан технологиядыр. Электрогалванизация вастасынен маденнинъ устюне яхшы коррозиягъа къаршы тургъан маден къатламыны, меселя, хром, никель ве иляхре къатлама къоймакъ мумкюн. Хром къатламы юксек къаттылыкъ, яхшы агъырувы, кучьлю коррозиягъа къаршы турув имтиязларына маликтир, бу исе эль копчегининъ тышкъы корюниш кейфиетини ве коррозиягъа къаршы турувыны сезилерли дереджеде юксельте биле. Къорюниш талаплары юксек олгъан ве белли бир дереджеде коррозиягъа къаршы турмакъ керек олгъан базы вакъиаларда хром-къаплангъан клапанлы эль копчеклери даа кениш къулланыла. .
3. Даима бакъмакъ ве бакъмакъ .
Клапанлы эль копчеклерини даима бакъмакъ ве бакъмакъ ола билир коррозия проблемаларыны вакътында тапып, оларнен огърашмакъ ве оларнынъ хызмет муддетини узатмакъ мумкюн. Меселя, юзюне япышкъан кир, тоз ве коррозиягъа огърагъан мадделерни ёкъ этмек ичюн, эль копчегини даима темизленъиз; эль копчегининъ устюнде коррозия аляметлери олгъаныны тешкеринъиз. Енъиль коррозия тапылгъан сонъ, оны вакътында тюзетинъиз, меселя, наждачный кягъытнен кумюшлемек ве сонъра янъыдан-къапламакъ. Базы буюк санайы объектлеринде клапанларны бакъувнынъ тафсилятлы планы тизиледжек, эм де клапан системасынынъ узун-муддетли тургъун чалышувыны темин этмек ичюн эль копчегини бакъувнынъ ачыкъ-айдын къаиделери ве ишлетюв тертибатлары бар.
нинъ коррозиягъа къаршы турмасы.Клапанлы эль копчеклери .материаллар оларнынъ чешит сааларда къулланув тесирлеринен багълыдыр. Умумий маденлернинъ ве-маденсиз материалларнынъ коррозиягъа къаршы турувыны талиль этмек ве чешит сааларнынъ экологик сынавлары вастасынен корьмек мумкюн ки, оларнынъ коррозиягъа къаршы турувыны юксельтмек ичюн материалны акъыллы сечип алмакъ, юзюни ишлемекнинъ семерели технологиясыны къулланмакъ ве даима бакъмакъ энъ муимдир. Санаий технологияларнынъ инкишафынен Valve Hand Wheels материалларынынъ коррозиягъа къаршы турмасы ичюн талаплар яваш-яваш арта. Тесирли тарафлар материаллар акъкъында илимнинъ илерилевинден артта къалмакъ ве санайы ихтияджларыны къаршыламакъ ве санайыгъа семерели ве тургъун инкишаф этмеге ярдым этмек ичюн коррозиягъа къаршы даа яхшы-даянгъан материаллар ишлеп чыкъмакъ кереклер.
